Wielu kolegów wykorzystuje w swoich domowych stacjach APRS radia firmy Yaesu, na przykład FTM-300, FTM-400 czy FTM-500. Są to urządzenia, które same w sobie potrafią odbierać, dekodować i wysyłać ramki APRS. W praktyce jednak rozbudowanie takiej stacji o APRSBoxa znacząco zwiększa świadomość sytuacyjną na paśmie. Zamiast widzieć tylko podstawowe informacje na ekranie radia, zyskujemy wygodny interfejs WWW, mapę, listę odebranych stacji, monitor ruchu, statystyki oraz możliwość dalszej rozbudowy domowej stacji APRS.
Jak można to wykonać? Najprostszy wariant wymaga zastosowania interfejsu separującego pomiędzy radiem a Raspberry Pi. Ja używam Yaesu SCU-17, ale może to być również inne urządzenie tego typu. Radio należy skonfigurować tak, aby kanał DATA pracował na sub-bandzie, czyli na drugim VFO. Następnie łączymy radio z interfejsem przewodem mini DIN 10 – jack, przewód jack podłączamy do SCU-17, a sam interfejs SCU-17 łączymy z Raspberry Pi przewodem USB.
Na Raspberry Pi instalujemy Raspberry Pi OS Lite, ponieważ środowisko graficzne nie jest tutaj potrzebne. Po pierwszym uruchomieniu systemu wykonujemy aktualizację, a następnie instalujemy Dire Wolfa, który będzie pełnił rolę programowego TNC.
sudo apt install direwolf
Po instalacji tworzymy plik konfiguacyjny:
nano /home/pi/direwolf.conf
a w nim wklejamy
ADEVICE plughw:CARD=CODEC,DEV=0 ACHANNELS 1 CHANNEL 0 MYCALL SQ9MDD MODEM 1200 PTT /dev/ttyUSB1 RTS AGWPORT 8001 KISSPORT 8002 FIX_BITS 0
Następnie konfigurujemy uslugę systemd tak by calosc startowala podczas uruchamiania systemu
Zaczynamy od przygotowania pliku:
sudo nano /etc/systemd/system/direwolf.service
do którego w srodku wklejamy:
[Unit] Description=Dire Wolf APRS TNC After=sound.target network.target Wants=sound.target [Service] Type=simple User=pi Group=pi WorkingDirectory=/home/pi ExecStart=/usr/bin/direwolf -c /home/pi/direwolf.conf -t 0 Restart=always RestartSec=5 [Install] WantedBy=multi-user.target
Dodajemy uprawnienia
sudo usermod -aG audio,dialout pi
Następnie uruchamiamy usługę
sudo systemctl daemon-reload sudo systemctl enable --now direwolf.service
Na koniec restart maliny by sprawdzic czy wszystko dziala.
Finalny efekt to domowa stacja APRS rozbudowana o wszystkie funkcjonalności APRSBoxa, a tych jest już w tej chwili całkiem sporo. Radio nadal może pełnić swoją podstawową rolę: odbierać i nadawać ramki APRS, ale Raspberry Pi z APRSBoxem staje się wygodnym centrum obserwacji, konfiguracji i analizy ruchu na paśmie.
Z poziomu przeglądarki otrzymujemy przejrzysty dashboard z najważniejszymi informacjami o pracy stacji, widok mapy z ostatnio odebranymi ramkami, podgląd stacji, śladów, pokrycia PHG oraz wygodne tooltipy pokazujące najważniejsze dane w czytelnej formie. Mapa może być filtrowana według interfejsów TNC, co jest szczególnie przydatne, gdy jedna instalacja odbiera dane z kilku źródeł, na przykład klasycznego TNC, LoRa APRS albo OpenWebRX przez MQTT.
Bardzo przydatny jest również monitor ruchu, który pozwala na bieżąco obserwować ramki przechodzące przez system. Można je filtrować według interfejsów, kierunku ruchu i typu, a kolorowanie ramek pomaga szybko odróżnić własne transmisje, ramki odebrane z eteru, ramki pogodowe czy pakiety przekazywane dalej. Dla operatora domowej stacji jest to ogromna różnica w porównaniu z patrzeniem wyłącznie na niewielki ekran radia.
APRSBox daje także dostęp do zakładki z oceną warunków propagacyjnych, okna statystyk oraz zestawień pokazujących aktywność radiową. Można analizować, ile ramek zostało odebranych, ile wysłanych, ile przeszło przez mechanizmy DIGI, jakie typy pakietów dominują w okolicy oraz z jakiego sprzętu korzystają inne stacje.
System potrafi rozpoznawać modele urządzeń na podstawie informacji zakodowanych w ramkach, dzięki czemu można zobaczyć, czy w eterze dominują radia Yaesu, Kenwood, Dire Wolf, APRX, APRSBox czy inne rozwiązania.
Dużą zaletą jest możliwość skonfigurowania wielu interfejsów TNC. APRSBox nie musi być ograniczony do jednego modemu i jednego radia. Może współpracować z klasycznym TNC KISS, interfejsem audio przez Dire Wolfa, LoRa APRS, a także z OpenWebRX przez MQTT w trybie odbiorczym. Dzięki temu jedna instalacja może pełnić rolę wieloźródłowego centrum monitorowania APRS, a nie tylko prostego dodatku do radia.
Własna konfiguracja stacji również jest wygodniejsza niż w typowym rozwiązaniu radiowym. Znak, SSID, komentarz, pozycję, ścieżkę, beacon oraz inne parametry można ustawiać z poziomu interfejsu WWW. Pozycję stacji można wskazać graficznie na mapie, co ogranicza ryzyko pomyłki przy ręcznym wpisywaniu współrzędnych. Dodatkowo APRSBox obsługuje mechanizmy pomagające nie zaśmiecać pasma, takie jak ostrzeżenia przy zbyt agresywnych ustawieniach beaconu oraz tryb Proportional Path.
Osobnym, bardzo ciekawym modułem jest obsługa danych pogodowych. APRSBox może pobierać dane z systemów takich jak Home Assistant lub Domoticz, mapować je na pola pogodowe APRS i wysyłać jako ramki WX. Oznacza to, że domowa automatyka, czujniki temperatury, wilgotności, ciśnienia czy opadów mogą zostać wykorzystane również w sieci APRS.
System obsługuje także wiadomości APRS. Można je wysyłać i odbierać z poziomu przeglądarki, a dużą zaletą jest zapisywanie ich w bazie danych. Dzięki temu APRSBox nie działa tylko jak chwilowy terminal, ale pozwala wrócić do wcześniejszej korespondencji i zachować historię komunikacji. Obsługiwane są również zapytania APRS, w tym funkcje pozwalające sprawdzić stacje słyszane bezpośrednio oraz najdalsze odebrane stacje.
APRSBox umożliwia również tworzenie i wysyłanie obiektów, itemów oraz biuletynów. W praktyce może to być przydatne do oznaczania przemienników, lokalnych wydarzeń, punktów terenowych, stacji specjalnych albo informacji organizacyjnych. Bardzo wygodną funkcją jest możliwość ustawienia terminu ważności, po którym taki obiekt lub biuletyn nie będzie już automatycznie nadawany.
Dla bardziej zaawansowanych zastosowań dostępne jest przekazywanie pakietów, czyli praca w roli DIGI pomiędzy różnymi interfejsami TNC. APRSBox pozwala budować reguły routingu w sposób bardziej przejrzysty niż klasyczne pliki konfiguracyjne. Można ustalać źródła, cele, reguły ścieżki, filtry oraz zabezpieczenia ograniczające niepożądane powtarzanie ramek. Dzięki temu jedna stacja może na przykład odbierać ramki z jednego pasma, analizować je, filtrować i przekazywać dalej tylko te, które rzeczywiście powinny zostać przekazane.
Istotne jest też to, że APRSBox nie próbuje zastąpić radia Yaesu w jego podstawowej funkcji. Radio nadal pozostaje radiem, modemem, odbiornikiem i nadajnikiem APRS. APRSBox dodaje natomiast warstwę, której w samym radiu zwykle brakuje: wygodny interfejs, mapę, statystyki, historię, integracje z innymi źródłami danych, obsługę wielu TNC, zaawansowane filtrowanie i większą kontrolę nad tym, co dzieje się na paśmie.
No i nadal na drugim VFO tego radia możemy prowadzić rozmowy z kolegami.
R.